SPIRITED AWAY: NHỮNG CHI TIẾT ẨN DỤ SÂU SẮC ĐẰNG SAU BỘ PHIM

Link video:

HOẠT HÌNH KINH ĐIỂN

NỘI DUNG
Chi tiết đầu tiên được lặp lại liên tục trong xuyên suốt bộ phim đó chính là lòng
tham.
[Cảnh bố mẹ Chihiro ăn và bị biến thành heo]
Mở đầu phim, cảnh bố mẹ Chihiro tò mò vào vùng đất linh hồn và phát hiện ra những
nhà hàng đầy ắp thức ăn ngon. Không thể cưỡng lại sức hút của những món ăn hấp dẫn
đó, họ lao vào ăn rất nhiều, không hề quan tâm mình đang ở đâu và nguồn gốc của bữa ăn
này. Người ta nói không có bữa ăn nào là miễn phí, đúng vậy. Mụ phù thủy Yubaba đã
biến họ thành heo, kết quả Chihiro phải làm việc trong nhà tắm của mụ để trả nợ.

[Cảnh Vô Diện bước vào nhà tắm – cho vàng – được phục vụ]
Tiếp đến chính là phân cảnh Vô Diện trở thành vị khách “sộp” nhất ở khu nhà tắm. Nhà
làm phim đã xây dựng nhân vật này một cách rất đặc biệt, như chính cái tên của nó vậy –
không ai cả. Vô Diện được cho là một linh hồn dơ bẩn không được phép vào nhà tắm. Vô
Diện sống nhờ vào lòng tham của con người. Tham lam, dục vọng, phóng túng và sa đọa.
Từ một nhân vật rất hiền lành, đến khi có được siêu phép thuật trong tay lại biến thành kẻ
tham lam, khát máu. Tất cả mọi người đều bị mua bởi tiền của Vô Diện, sự tham lam của
chúng làm Vô Diện thích thú và ngày càng mất nhân tính.
[Cảnh Vô Diện ăn nhân viên – đuổi theo Chihoro – biến thành linh hồn trong sạch và làm
người giúp việc cho Zeniba]
Khi Vô Diện ăn hết thức ăn, hắn quay sang ăn một vài nhân viên nhà tắm và gây nên náo
loạn cho mọi người. Điều duy nhất cảm hóa Vô Diện là một tâm hồn trong sáng, không
bị vấy bẩn vì lòng tham của cô bé Chihiro. Sau khi ăn phải mẩu bánh thuốc của Chihiro
do thần Sông tặng, Vô Diện đã nôn ra tất cả những gì hắn đã ăn, kể cả 3 nhân viên nhà
tắm mà hắn đã nuốt và giận dữ đuổi theo Chihiro. Chihiro đã dụ được Vô Diện đuổi theo
mình ra biển, xa khỏi phạm vi nhà tắm, nơi mà hắn trở lại tính cách thực của mình, biến
thành một linh hồn dễ mến. Chi tiết này đã thể hiện được một thông điệp vô cùng ý
nghĩa: Sự tham lam sẽ được cảm hóa bởi một tâm hồn trong sạch.
Chi tiết ẩn dụ thứ hai trong bộ phim đó chính là cái tốt và cái xấu.
Vùng đất của những linh hồn và quái vật, nó chỉ hiện lên khi mặt trời tắt nắng, những thứ
thuộc về bóng tối khác xa với những gì tồn tại ở thế giới của Chihiro. Qua các nhân vật
mà nhà làm phim xây dựng, ta có thể thấy được rằng lòng tốt tồn tại khắp mọi nơi, cho dù
là nơi tăm tối nhất, đáng sợ nhất.
Ở đây, cậu bé pháp sư Haku, ông Kajima – nô lệ của những cái nồi đun nước, cô hầu gái
Linin, Vô Diện, phù thủy Zeniba… chính là đại diện cho cái tốt. Nếu không nhờ có Haku
giúp đỡ thì Chihiro khó có thể tồn tại trong thế giới mà chính cô bé cũng không tin là thật
– một thế giới quái dị.
[Cảnh phim về Kamaji]
Còn ông Kamaji, thoạt nhìn ông Kamaji có vẻ đáng sợ, xa cách, tuy nhiên tính cách của
ông lại không như thế. Thực ra ông Kamaji là người hiền lành, tốt tính, và đã giúp đỡ
Chihiro rất nhiều trong thời gian cô bé sống ở đây. Hình ảnh ông lão sáu tay Kamaji tạo
cho ta cảm giác về người tốt không liên quan đến bề ngoài và bản chất của họ.

[Cảnh phim về Lin và Lin với Chihiro]
Và Lin, một cô hầu gái luôn bị ức hiếp và thường bị mọi người chê cười chính là người ở
bên chăm sóc, chỉ dạy Chihiro cách sống và làm việc.
[Cảnh phim về Vô Diện trao thẻ cho Chihiro]
Ngay cả Vô Diện cũng giúp đỡ cô bé trong công việc cọ tẩy bồn tắm khi trao cho cô
những tấm thẻ thảo dược quý. Vô Diện được cho là kẻ tham lam và nguy hiểm nhưng khi
ở bên Chihiro – một tâm hồn trong sáng, ta thấy một Vô Diện chậm rãi, từ tốn và hiền
lành.
Miyazaki từng nói rằng cuộc sống không chỉ đơn giản là “cái thiện thắng cái ác”, hay cái
gì cũng đẹp; mà trong cuộc sống này, cái xấu có, cái tốt có; chúng ta luôn sống chung với
tốt và xấu, nên điều quan trọng là nhận ra cái tốt.
Sẽ tới lúc trẻ em lớn lên và đụng phải những cái gì kỳ cục, khó hiểu, nhưng từ từ rồi
chúng sẽ hiểu. Chỉ cần để trẻ con biết cách nhận ra người tốt, biết lao động, thì chúng sẽ
trở nên tự tin và sẽ tỏa sáng dù chúng có bị ép phải sống ở đâu đi chăng nữa. Đó là những
gì tác giả muốn gửi gắm đến các em nhỏ qua thước phim sống động của mình.
Bên cạnh những thông điệp ý nghĩa về cuộc sống, Miyazaki còn xây dựng nhiều chi
tiết và cảnh phim để phản ánh lên thực tại của xã hội.
[Cảnh thần sông trong khu nhà tắm]
Đầu tiên chính là chi tiết thể hiện vấn đề về ô nhiễm môi trường. Ông lấy hình ảnh là
một vị thần sông nổi tiếng bị ô nhiễm nặng và bốc mùi. Sự ô nhiễm đó kinh khủng đến
mức không một nhân viên nào muốn phục vụ ông khi đến phòng tắm của Yubaba. Nó
còn có thể khiến một bát cơm bị ôi thiu ngay lập tức khi cách xa cả mấy mét mà Lin
mang đến cho Chihiro.
[Cảnh mọi người giúp đỡ kéo chiếc xe ra khỏi người thần sông và thần sông bay đi]
Vị thần bị ô nhiễm khiến cho cơ thể toàn bùn, biến dạng và bước đi khó nhọc. Có vẻ như
con người đã làm các vị thần sông trở nên xấu xí bởi cách xả rác vô ý thức của mình.
Ngài còn bị Yubaba hiểu nhầm là một linh hồn "ô uế" cho đến khi được Chihiro giúp đỡ
móc ra một chiếc xe đạp.
Bên cạnh ô nhiễm môi trường, trong Spirited Away, Miyazaki còn đề cập đến vấn
đề nóng được thế giới quan tâm là quyền trẻ em.

[Cảnh Yubaba đe dọa Chihiro và Chihiro làm những chuyện nặng nhọc]
Ông muốn nói đến sự bóc lột sức lao động của trẻ em. Ở đây nhân vật đại diện cho những
kẻ bóc lột sức lao động của trẻ em chính là Yubaba – mụ phù thủy tham lam cai quản
vùng đất linh hồn. Bà ta bắt Chihiro làm việc như những nhân viên của mình và sai cô
những công việc không tưởng. Đây chính là hành động đáng phê phán mà nhà làm phim
muốn phản ánh.
Nếu như ở đời thực họ ràng buộc các trẻ em làm việc cho mình bằng đòn roi và những lời
dọa nạt thì trong tác phẩm của ông, Yubaba cũng dọa biến cô bé thành heo hoặc than đá
và lấy mất tên để ràng buộc Chihiro cũng như người làm.
Với một người đôn hậu, quan tâm đến môi trường và đặc biệt yêu quý trẻ em như tác giả
Miyazaki, ông kịch liệt phản đối việc bóc lột sức lao động trẻ em. Chính vì vậy, ông đưa
nó vào trong bộ phim của mình thay cho lời muốn nói. Và mong muốn trẻ em có đầy đủ
quyền của mình, được học hành, được vui chơi và hưởng các phúc lợi xã hội.
Trong dòng chảy mạch phim, tác giả Miyazaki còn gửi gắm thêm cho chúng ta
nhiều thông điệp về việc nuôi dưỡng nhân cách trẻ em.
[Cảnh Yubaba nhận xét về Chihiro và Chihiro khóc sau khi về thăm bố mẹ]
Cô bé Chihiro được Yubaba nhận xét là đứa trẻ yếu đuối, lười biếng và chỉ biết khóc
không biết làm gì, là kẻ vô dụng mà bà ta không muốn nhận. Nhưng vì muốn cứu bố mẹ
và thoát khỏi đây, cô bé đã phải đối mặt với rất nhiều chuyện mà trước đây chưa từng
được thấy cũng như phải làm. Cô phải quét dọn bồn tắm với rất nhiều rác, phải cọ bồn
tắm "két" bẩn… Cô cũng tủi thân đến nỗi khóc nấc lên bên Lin và bên Haku khi thăm bố
mẹ về. Chính ước muốn rời khỏi đây và cứu bố mẹ mãnh liệt đã thôi thúc cô làm việc và
còn làm tốt hơn thế.
[Cảnh Haku giúp đỡ Chihiro và Chihiro tìm Zeniba giải cứu Haku]
Nếu xuất hiện trong phần đầu của phim thì cô bé Chihiro chỉ là cô bé nhút nhát lúc nào
cũng cần đến sự giúp đỡ của Haku, từ việc Haku giúp che giấu Chihiro đến việc làm cơm
nắm cho cô bé, mọi thứ đều nhờ đến Haku. Nhưng đến lúc Haku gặp nạn chính Chihiro
không màn nguy hiểm mà đi tìm chị của Yubaba giải cứu cho Haku dù không biết nguy
hiểm sẽ có thể xảy ra. Vì cô biết chỉ có mình mới có thể giải quyết được vấn đề của mình
chứ không thể cứ chờ người đến giúp mãi được! Chúng ta phải biết tự thân tự lực làm

những điều tốt đẹp, những điều mà chúng ta xem là quan trọng với chúng ta và những
người thân yêu, đừng mong chờ quá nhiều vào sự giúp đỡ của người khác.
[Cảnh về Boh]
Một nhân vật được tác giả xây dựng để làm tô điểm thêm cho thông điệp đó chính là Boh
– con trai mụ phù thủy Yubaba. Vì được mẹ quá cưng chiều nên cậu nhóc đâm nhõng
nhẽo, ích kỉ và ỷ lại. Tuy Boh ngoại hình "khổng lồ" hơn cả bà mẹ nhưng cậu chẳng thể
đứng dậy mà chỉ bò loanh quanh trong căn phòng của mình.Sau này, Boh bị Zeniba – chị
gái sinh đôi của Yubaba biến thành chuột. Trải qua một chuyến đi thú vị với Chihiro đến
nhà Zeniba, cậu bé đã biết tự đứng trên đôi chân chính mình và đã biết quan tâm đến
người khác hơn.
Đó là một thông điệp gửi gắm đến các bậc phụ huynh cũng như trẻ em về cách sống tự
lập, không ỷ lại mà Miyazaki muốn nói. Les Brown cũng nói: " Hãy có trách nhiệm với
cuộc đời mình. Hãy biết rằng chính bạn sẽ là người đưa bạn tới nơi bạn muốn đến chứ
không phải ai."
Từng hình ảnh, từng con chữ xuất hiện trong bộ phim đều mang ý nghĩa ẩn dụ và nội
hàm rất lớn. Không đơn thuần là một bộ phim hoạt hình đạt nhiều giải thưởng lớn và
được yêu thích nhất thế kỷ 21. Vùng đất linh hồn còn mang trong mình những giá trị vượt
thời gian, mình tin chắc rằng giá trị của bộ phim này là vĩnh cửu và chưa có bộ phim nào
có thể vượt qua đến thời điểm hiện tại.
Spirited Away là một bộ phim mà bất cứ ai trong đời cũng phải xem một lần. Bộ phim
xuất sắc không chỉ bởi hình ảnh chất lượng mà còn là những giá trị đầy nhân văn mà tác
giả muốn truyền đạt đến người xem, nhất là trẻ em – những người sẽ thay đổi tương lai
của thế giới sau này.

(Visited 11 times, 1 visits today)